การสละราชบัลลังก์ ของเหยาและซุ่น
ในประวัติศาสตร์ศักดินาอันยาวนานของจีน ราชบัลลังก์ของจักรพรรดิ์ ล้วนสืบทอดสู่ทายาทของตน แต่การสืบทอดตำแหน่งจักรพรรดิ์ สามองค์แรก ในเทพนิยายของจีน คือเหยา ยกตำแหน่งสืบทอดให้แก่ซุ่น และซุ่นยกให้อวี่สืบทอด การสืบทอดดังกล่าว ไม่มีความเกี่ยวข้องกันทางสายเลือดแต่อย่างใด ใครมีคุณธรรมและความสามารถสูง ก็จะได้รับเลือกเข้ามาสืบทอดตำแหน่งจักรพรรดิ์ต่อ
เหยา เป็นจักรพรรดิ์องค์แรกในเทพนิยายจีน เมื่อพระองค์มีพระชนมายุมากแล้ว ก็หมายจะแสวงหาใครสักคนหนึ่ง มาสืบทอดตำแหน่งของพระองค์ต่อ จึงทรงเรียกผู้นำเผ่าชนในท้องถิ่นต่าง ๆ มาปรึกษาหารือกัน
หลังจากเหยาตรัสถึงความคิดของพระองค์แล้ว ฟ่างฉีทูลว่า ตันจู โอรสพระองค์เป็นคนเปิดเผย เหมาะแก่การเป็นประมุขต่อ แต่เหยาตรัสอย่างเอาจริงเอาจังว่า ไม่ได้ ลูกของเรายังไม่มีคุณธรรมพอ ชอบโต้เถียงกับคนอื่น มีอีกผู้หนึ่งทูลว่า ก้งกงผู้ควบคุมดูแลชลประทานก็ไม่เลว เหยาส่ายพระพัตรตรัสว่า ก้งกงเก่งแต่พูดคุย ภายนอกนอบน้อม แต่ในใจอีกอย่างหนึ่ง ถ้าจะใช้คนผู้นี้ เราไม่วางใจ การปรึกษาหารือครั้งนี้ ไม่ประสบผลสำเร็จ เหยาจึงแสวงหาผู้ที่จะสืบทอดตำแหน่งต่อไป
ต่อมาระยะหนึ่ง เหยาทรงเรียกหัวหน้าเผ่าชนต่าง ๆ มาปรึกษาอีกครั้ง คราวนี้ มีหัวหน้าหลายคน ได้แนะนำชายหนุ่มสามัญคนหนึ่ง ชื่อว่าซุ่น เหยาจึงทรงเห็นด้วย ตรัสว่า เราก็เคยได้ยินมาว่า ชายหนุมคนนี้ดี
ช่วยเล่าเรื่องราวละเอียดของเขาให้เราฟังด้วย แล้วผู้หนึ่ง จึงทูลเรื่องที่เกี่ยวกับซุ่นว่า บิดาของซุ่นเป็นคนโง่ คนอื่นเรียกเขาว่ากู่โส่ว หมายความว่า ชายชราตาบอด แม่ของซุ่นตายไปนานแล้ว แม่เลี้ยงใจร้าย ปฏิบัติต่อเขาไม่ดี แม่เลี้ยงมีลูกชายคนหนึ่งชื่อว่าเซี่ยง มีท่าทียโสโอหัง ชนิดบอกไม่ถูก แต่กู่โส่วรักเขามาก แม้ว่า ซุ่นจะอาศัยในครอบครัวเช่นนี้ก็ตาม แต่เขายัง ดีต่อบิดา แม่เลี้ยงและน้องชายของเขา ด้วยเหตุนี้ คนทั่วไปจึงเห็นว่า ซุ่นเป็นคนมีคุณธรรม
หลังจากเหยาทรงฟังเรื่องราวของซุ่นแล้ว จึงทรงตกลงพระทัย ตรวจสอบก่อน โปรดให้ธิดาสองคนของเหยาคือ เอ๋อหวงกับนวี่อิง แต่งงานกับซุ่น และช่วยซุ่นสร้างฉางข้าว ทั้งยังประทานวัวและแกะจำนวนมากแก่ซุ่น เมื่อแม่เลี้ยงและน้องชายของซุ่น ได้เห็นเช่นนั้น ก็รู้สึกอิจฉาริษยา จึงร่วมกับกู่โส่ว หมายจะทำร้ายซุ่นครั้งแล้วครั้งเล่า
มีครั้งหนึ่ง กู่โส่วเรียกซุ่นไปซ่อมแซมหลังคาฉางข้าว เมื่อซุ่นปีนบันไดขึ้นไปบนหลังคาฉางข้าว กู่โส่วก็จุดไฟเผา หวังจะ ให้ไฟคลอกตาย เมื่อซุ่นเห็นไฟไหม้จึงมองหาบันได แต่ไม่รู้ว่าบันได หายไปไหน โชคดีที่ซุ่นได้ถือหมวกกุ้ยเล้ยบังแดดสองใบ เขาจึงอาศัยหมวก เป็นเหมือนปีกนก กระโดดลงจากหลังคาฉางข้าว เหมือนบินลงมา จึงไม่ได้รับบาดเจ็บ
กู่โส่วและเซียงไม่ยอมเลิก เรียกซุ่นไปล้างบ่อน้ำ หลังจากซุ่น ลงไปในบ่อน้ำ กู่โส่วและเซี่ยงก็ทุ่มก้อนหินลงไปในบ่อ และปิดบ่อเสีย หมายจะฝังซุ่นทั้งเป็น แต่สิ่งที่ไม่ได้คาดคิดก็คือ ซุ่นได้ขุดทางออกอีกแห่งหนึ่ง เขาออกจากบ่อน้ำ และกลับบ้านอย่างปลอดภัย
เซี่ยงยังไม่ทราบว่าซุ่นรอดพ้นจากอันตรายแล้ว เมื่อเซี่ยงกลับถึงบ้าน ก็พูดกับกู่โส่วด้วยความดีใจว่า คราวนี้ พี่ซุ่นจะต้องตายแน่ เราจะได้แบ่งทรัพย์สินของพี่ชายแล้ว เมื่อพูดจบ ก็เดินไปบ้านซุ่น พอเขาเดินเข้าบ้านซุ่น ก็พบว่า ซุ่นกำลังนั่งบนเตียงเล่นขิมอยู่ เซี่ยงตกใจ แกล้งพูดว่า “ผมคิดถึงพี่มาก ”
ซุ่นทำเป็นไม่รู้ไม่ชี้กล่าวว่า น้องมาก็ดีแล้ว พี่มีเรื่องเยอะมาก อยากให้มาช่วยจัดการหน่อย ต่อมา ซุ่นยังดูแลพ่อแม่ และน้องชายของเขาอย่างดี เหมือนที่แล้วๆมา กู่โส่วและเซี่ยง ก็ไม่กล้าลอบทำร้ายซุ่นอีก
เมื่อเหยาได้สำรวจซุ่นในหลาย ๆ ด้าน เห็นว่า ซุ่นเป็นคนดีมีความสามารถ จึงตกลงสละตำแหน่งกษัตริย์ให้แก่ซุ่น การสืบทอดแบบนี้ นักประวัติศาสตร์จีนเรียกว่า “ซั่นย่าง” ซึ่งมีความหมายว่าสละราชบัลลังก์
หลังจากซุ่นสืบทอดราชบัลลังก์จักรพรรดิ์ เขายังคงมุมานะ ขยันขันแข็ง และประหยัด ทำงานเหมือนชาวบ้านทั่วไป จึงได้รับความเชื่อถือจากประชาชน เวลาผ่านไปหลายปี เหยาสวรรคตแล้ว ซุ่นหมายจะคืนบัลลังก์ให้ตันจู โอรสของเหยา แต่คนส่วนใหญ่ไม่เห็นด้วย ต่อมาเมื่อซุ่นทรงพระชนมายุมากแล้ว พระองค์ก็ได้ใช้วิธีเช่นเดียวกัน ในการเลือกอวี่ ผู้มีคุณธรรม และมีความสามรถ มาเป็นผู้สืบทอดต่อ
คนทั้งหลายเชื่อกันว่า ในสมัยเหยา ซุ่น อวี่ ในโลกไม่มีการแย่งชิงผลประโยชน์ ไม่มีการแย่งชิงอำนาจ จักรพรรดิ์ใช้วิถีชีวิตที่ประหยัด เรียบง่าย เช่นเดียวกับชาวบ้านธรรมดา
ที่มา thai.cri.cn/chinaabc
Keywords ที่เกี่ยวข้อง:
tales นิทาน
